Elbląska Karta Miejska

Zarząd Komunikacji Miejskiej w Elblągu rozpoczyna wdrażanie nowoczesnego systemu Elbląskiej Karty Miejskiej. System opiera się na wykorzystaniu karty z mikroprocesorem, na której będzie można zapisać m.in. dane właściciela karty, uprawnienia do ulg, różne rodzaje biletów komunikacji miejskiej. Karta będzie służyła również jako elektroniczna portmonetka, dzięki której będziemy mogli opłacić jednorazowe przejazdy komunikacją miejską w Elblągu, skorzystać ze Strefy Płatnego Parkowania,a w przyszłości umożliwi wstęp np. na basen, do kina, teatru lub na imprezy sportowe i kulturalne.

Jeszcze w tym roku, EKM stanie się nośnikiem biletów okresowych, zastępując dotychczasowe legitymacje.

Elbląska Karta Miejska

Będzie nowoczesnym i wielofunkcyjnym nośnikiem umożliwiającym korzystanie z transportu miejskiego, wnoszenie opłat za parkowanie w Strefie Płatnego Parkowania, a w przyszłości,  także korzystanie z innych usług miejskich. EKM będzie tzw. kartą zbliżeniową (lub inaczej bezstykową), posiadająca mikroprocesor umożliwiający generowanie danych oraz ich wymianę z poszczególnymi urządzeniami systemu (kasowniki w pojazdach, czytniki kontroli, parkomaty, stanowiska doładowania kart). Karta jako nośnik elektronicznych biletów, będzie również elektroniczną portmonetką, zastępując gotówkę pieniądzem elektronicznym - punktami. Doładowanie karty możliwe będzie w Punkcie Obsługi Klienta,  Punktach Doładowania Kart  i parkomatach. Ilość doładowań nie będzie ograniczona, a trwałość karty jest przewidywana na około 10 lat użytkowania.

Uiszczenie opłaty za przejazd komunikacją miejską w Elblągu odbywać się będzie poprzez zbliżenie karty do kasownika, który zarejestruje obecność pasażera w pojeździe, sprawdzi ważność biletu miesięcznego i ewentualnie pobierze odpowiednią ilość elektronicznych punktów. Zarejestrowane dane trafią następnie do centralnego serwera. Każda operacja kasowania karty będzie potwierdzana sygnałem świetlnym i dźwiękowym. Kontrola biletów odbywać się będzie za pomocą specjalnych czytników odczytujących z kart ważność biletów. Pasażerowie nie posiadający kart będą mogli zakupić jednorazowe bilety w pojazdach komunikacji miejskiej.

Za pomocą elbląskiej Karty, kierowcy korzystający ze Strefy Płatnego Parkowania będą mogli również wnieść opłatę za postój. Parkomaty pobiorą z EKM kierowcy odpowiednią ilość punktów, stosownie do wybranego czasu postoju.

 

Dlaczego EKM?

 

Obecnie funkcjonujący system sprzedaży biletów oparty przede wszystkim na bilecie papierowym posiada wiele wad:

• charakteryzuje się dużym kosztem druku i dystrybucji biletów;
• powszechne sposoby unikania ponoszenia opłat za przejazdy, np. przekazywanie biletów przy wysiadaniu lub wielokrotne kasowanie;
•  mimo licznych zabezpieczeń, istnieje możliwość podrabiania papierowych biletów;
•  kłopoty z odczytaniem wykonanych przez kasowniki nadruków;
•  brak czytelnego systemu rozliczeń z podmiotami (gmina, miasto) na rzecz których świadczone są usługi.

 

Ponadto, obecny system kontroli przewozów nie gwarantuje dostatecznego nadzoru nad jakością usług przewozowych, świadczonych przez przewoźników. Nie dostarcza również pełnych informacji o ilości przewożonych pasażerów na poszczególnych liniach.

 

Korzystając z nowoczesnych technologii i wprowadzając innowacyjne rozwiązania, Zarząd Komunikacji Miejskiej w Elblągu rozpoczyna wdrażanie zintegrowanego systemu Elbląskiej Karty Miejskiej.

 

 

Główne założenia Systemu EKM to:

• dostarczenie mieszkańcom i pasażerom wygodnego w użytkowaniu i bezpiecznego systemu elektronicznego biletu okresowego w komunikacji miejskiej, a także elektronicznej portmonetki umożliwiającej wnoszenie opłaty za przejazd środkami transportu publicznego oraz korzystanie ze Strefy Płatnego Parkowania w Elblągu, a w przyszłości innych usług i obiektów miejskich (np. basen, kino, teatr);
• uszczelnienie systemu biletowego, mające utrudnić korzystanie z przejazdów bez wnoszenia opłaty;
• dostarczenie dokładnej i bardziej wiarygodnej statystyki przejazdów pasażerów, z uwzględnieniem podziału na przejazdy bezpłatne, ulgowe i pełnopłatne;
• ułatwienie w rozliczaniu przewoźników z wykonanych usług przewozowych;
• monitorowanie funkcjonowania komunikacji miejskiej w Elblągu i odpowiednie reagowanie na zaistniałe sytuacje czy nieprawidłowości.

 

System Elbląskiej Karty Miejskiej

W skład zintegrowanego Systemu Elbląskiej Karty Miejskiej będą wchodzić cztery podsystemy:

1.      Podsystem do obsługi płatności za przejazdy komunikacją i płatności za parkowanie w Elblągu.

W skład podsystemu wejdą:

• urządzenia pokładowe pojazdów komunikacji miejskiej w Elblągu (komputery pokładowe, kasowniki, urządzenia głośno mówiące, bileterki, odbiorniki GPS, modemy GPRS/GSM);
• stanowiska personalizacji kart;
• stanowiska doładowania kart i sprzedaży biletów;
• parkomaty.

2.      Podsystem kontroli biletowej i kontroli opłat za parkowanie.

W skład podsystemu wejdą:

• czytniki kontrolerskie;
• stanowisko kontroli biletowej.

3.      Podsystem dynamicznej informacji pasażerskiej.

W skład podsystemu wejdą:

• elektroniczne tablice dynamicznej informacji pasażerskiej na wybranych przystankach;
• nowa strona internetowa zawierająca dynamiczną informację o odjazdach pojazdów z danego przystanku, a także informację o wykonanych transakcjach na danej karcie EKM oraz formularz służący do złożenia drogą elektroniczną wniosku o wydanie karty EKM;

4. Podsystem monitorowanie i pozycjonowania pojazdów komunikacji miejskiej.

W skład podsystemu wchodzą:

• stanowisko dyspozytora;
• stanowisko rozliczeń przewozów.

 

Sercem Systemu Elbląskiej Karty Miejskiej będą serwery w Centrum Sportowo-Biznesowym. Serwery będą pełniły następujące funkcje:

• komunikacyjna (w technologii GSM/GPRS lub za pomocą łącza stałego zapewni komunikację z komputerami pokładowymi pojazdów, punktami sprzedaży, parkomatami oraz informacyjnymi tablicami przystankowymi);
• baza danych (zbieranie i archiwizowanie danych dotyczących funkcjonowania systemu i poszczególnych jego elementów, a także danych dotyczących funkcjonowania komunikacji miejskiej w Elblągu oraz wszelkich zawartych transakcji)
• aplikacyjna (umożliwi zarządzanie całym systemem EKM a także dostarczy pełnej analizy zgromadzonych danych).

 

Funkcje i rodzaje Elbląskiej Karty Miejskiej

 

Dwie podstawowe funkcje EKM to:

• nośnik elektronicznego biletu uprawniającego do korzystania  z komunikacji miejskiej  w Elblągu;
• elektroniczna portmonetka umożliwiająca korzystanie z usług miejskich np. opłaty za przejazdy jednorazowe w komunikacji miejskiej, opłaty za postój w Strefie Płatnego Parkowania.

 

Karta będzie spełniała obie te funkcje łącznie, a więc możliwe będzie np. wykupienie biletu  okresowego , opłacenie jednorazowego przejazdu środkami komunikacji miejskiej oraz uiszczenie opłaty za parking, po uprzednim doładowaniu karty odpowiednią ilością punktów.

Elbląska Karta będzie występować w dwóch rodzajach:

• imienna karta ze zdjęciem – na której będą zapisywane bilety okresowe i miesięczne oraz ewentualne uprawnienia do przejazdów ulgowych i bezpłatnych wraz z terminem ich ważności, z możliwością wielokrotnego doładowania na przejazdy jednorazowe. Spersonalizowaną kartę będzie można otrzymać w Punkcie Obsługi Klienta ZKM, po uprzednim złożeniu wniosku. Karta imienna będzie mogła być użytkowana tylko przez osobę na którą została wystawiona.
• karta na okaziciela – nie będzie zawierała danych osobowych, więc będzie mogła być użytkowana przez kilka osób. Tak jak w przypadku imiennej, będzie możliwe jej wielokrotne doładowanie na przejazdy jednorazowe, a także zapisanie biletu miesięcznego na okaziciela. Przy wydaniu tej karty nie będzie wymagany wniosek.

 

Wyrobienie i doładowanie EKM

 

Otrzymanie imiennej EKM będzie możliwe po wypełnieniu i złożeniu stosownego wniosku, wraz ze zdjęciem (w formie papierowej lub elektronicznej), w jednym z wyznaczonych punktów lub po złożeniu wniosku o wydanie EKM bezpośrednio poprzez stronę ZKM w Elblągu. Konieczne będzie również wniesienie kaucji (nie dotyczy osób uprawnionych do bezpłatnych przejazdów komunikacją miejską w Elblągu; kaucja zwrotna w przypadku zwrotu karty) oraz przedstawienie do wglądu oryginału dokumentu upoważniającego do ulgowych bądź bezpłatnych przejazdów.

W przypadku karty na okaziciela konieczne będzie tylko wniesienie kaucji.

EKM będzie można doładować w Punktach Doładowania Kart zlokalizowanych na terenie całego miasta, w parkomatach (doładowanie kart będzie możliwe przez całą dobę, siedem dni w tygodniu) i oczywiście w Centrum Obsługi Klienta.

 

Korzyści dla mieszkańców i pasażerów

 

Wprowadzenie Systemu Elbląskiej Karty Miejskiej przyniesie szereg korzyści i udogodnień przede wszystkim dla mieszkańców miasta i pasażerów komunikacji miejskiej.

Brak obowiązku okazywania dokumentów poświadczających uprawnienia do przejazdów ulgowych i bezpłatnych ponieważ wszystkie informacje o ulgach oraz terminach ich ważności będą zakodowane na karcie. Dokument będzie potrzebny jedynie do wyrobienia karty i ewentualnie przedłużenia terminu ważności ulg zapisanych na EKM.

System umożliwi wprowadzenie promocji na przejazdy komunikacją miejską. Przykładowo za tzw. krótki przejazd – do dwóch przystanków, opłata za przejazd będzie niższa.

Dzięki wiarygodnym danym o funkcjonowaniu komunikacji miejskiej (m.in. punktualność pojazdów, czasy przejazdu, liczba pasażerów) możliwa stanie się optymalizacja rozkładów jazdy i poprawa jakości obsługi pasażerów.

Użytkownicy EKM będą mogli opłacić przejazd dla dowolnej liczby osób towarzyszących, nie martwiąc się o drobne.

W skład wyposażenia pojazdów wejdą urządzenia głośnomówiące informujące o nazwie przystanku na którym pojazd się zatrzymuje oraz podające nazwę kolejnego przystanku, ułatwiając pasażerom poruszanie się po mieście. Ponadto dynamiczna informacja pasażerska na głównych przystankach ułatwi pasażerom orientację w godzinach odjazdu pojazdów na poszczególnych liniach. W połączeniu z podsystemem pozycjonowania pojazdów, pasażerowie będą mieli dokładną informację o czasie rzeczywistego odjazdu pojazdu na który oczekują. Ponadto elektroniczne tablice informacyjne umożliwią przekazywanie komunikatów istotnych dla pasażerów, np. o zmianach tras i rozkładów. Dynamiczna informacja pasażerska będzie również obejmowała nową stronę internetową.

Karty charakteryzuje trwałość oraz uniwersalne wymiary. Użytkownik zyskuje więc wygodny instrument do poruszania się w przestrzeni naszego miasta. Ponadto, w razie zmian rodzaju biletu, uprawnień do ulg czy zmian w taryfie pasażer nie będzie musiał wymieniać karty.

W przypadku utraty imiennej karty, użytkownik odzyska nie tylko wykupiony bilet okresowy ale również utracone środki.

Wprowadzenie karty zredukuje konieczność używania gotówki, a co za tym idzie wrośnie bezpieczeństwo dokonywania transakcji. Ponadto zainstalowane w pojazdach urządzenia umożliwią kierowcy/motorniczemu niemal natychmiastowe powiadomienie dyspozytora o wszelkich nieprawidłowościach. Dzięki Systemowi możliwe będzie również wprowadzenie w przyszłości monitoringu wewnątrz pojazdów.

Dzięki możliwościom rozbudowy, za pomocą EKM będziemy mogli skorzystać z wielu usług i obiektów miejskich np. kina, teatru, muzeum.

 

Korzyści dla miasta i ZKM

 

Eliminacja słabości obecnego systemu sprzedaży biletów, takich jak:

• wysoki koszt druku i dystrybucji biletów papierowych;
• bilet jednorazowy po zakończeniu przejazdu staje się bezużyteczny;
• straty z tytułu przekazywania, fałszowania i wielokrotnego kasowania biletów.

Karta pozwoli zmniejszyć zużycie papieru, a co za tym idzie kosztów związanych z funkcjonowaniem jednorazowego biletu papierowego i ułatwi utrzymanie przystanków w należytej czystości. Bilet elektroniczny praktycznie uniemożliwi fałszowanie, wielokrotne kasowanie i przekazywanie biletów, zmniejszając liczbę nieuprawnionych przejazdów, uszczelniając system biletowy.  Usprawni i przyśpieszy również kontrolę w pojazdach. Każdorazowe „kasowanie” elektronicznego biletu będzie odnotowywane sygnałem dźwiękowym i świetlnym, a więc pasażer który nie przyłoży karty do kasownika i nie zakupi u kierowcy biletu z tzw. bileterki, prawdopodobnie będzie korzystał z nieuprawnionego przejazdu.

Optymalizacja oferowanych usług możliwa będzie na podstawie wiarygodnych danych zbieranych przez system. Dzięki danym z podsystemu pozycjonowania pojazdów możliwa będzie szczegółowa analiza funkcjonowania poszczególnych linii, w każdym czasie, łącznie z informacjami na temat napełnienia pojazdów. Umożliwi to jeszcze lepsze dostosowanie oferty przewozowej do rzeczywistych potrzeb i oczekiwań pasażerów elbląskiej komunikacji miejskiej.

Kontrola i rozliczanie z przewoźnikami odbywać się będzie na podstawie dokładnych i rzetelnych informacji pochodzących z systemu. Umożliwi to również prowadzenie pełnej dokumentacji w sprawach dotyczących funkcjonowania komunikacji miejskiej.                                                                  

Elastyczność w rozmieszczeniu punktów doładowania karty, pozwoli na zapewnienie mieszkańcom swobodnego dostępu do możliwości doładowania kart. Dodatkowo, parkomaty umożliwią doładowanie EKM 24 godziny na dobę, każdego dnia.

Atutem Systemu EKM jest możliwość jego rozwoju i rozszerzenia o nowe usługi w zależności od potrzeb oraz możliwości miasta i regionu.

 

Harmonogram wdrożenia Systemu EKM

 

Do końca roku 2010 zaplanowana jest instalacja parkomatów (w tym instalacja oprogramowania EKM – obsługa parkomatów, uruchomienie łączności pomiędzy serwerem i parkomatami, szkolenie pracowników).

Jeszcze w tym roku ZKM planuje wprowadzić elektroniczny bilet okresowy zapisywany już na pierwszych Elbląskich Karta Miejskich (w tym dostarczenie kart, czytników kontrolerskich, stanowisk personalizacji kart i sprzedaży biletów, instalacja oprogramowania).

W roku 2011 nastąpi wdrożenie elektronicznego biletu jednorazowego (w tym montaż wyposażenia pojazdów, wyposażenie i konfiguracja stanowiska dyspozytora, dostawa i konfiguracja urządzeń Punktów Doładowania Kart, budowa nowej strony internetowej, instalacja oprogramowania,  szkolenie pracowników). Pod koniec 2011 nastąpi również wdrożenie systemu dynamicznej informacji pasażerskiej na głównych przystankach.

 

Możliwości rozwoju Systemu EKM

System oparty o najnowszą technologię gwarantuje wielofunkcyjność i możliwość rozbudowy. W przyszłości zastosowanie karty będzie rozszerzone, dzięki czemu użytkownicy EKM będą mogli np. opłacić korzystanie z usług miejskich, dostać się na imprezy kulturalne i sportowe.

Zarząd Komunikacji Miejskiej w Elblągu zamierza również umożliwić użytkownikom EKM, doładowanie kart przez Internet.

Rozbudowa systemu w kolejnych latach to przede wszystkim dynamiczna informacja pasażerska na głównych przystankach.

System, dzięki możliwości wprowadzenia monitoringu wizyjnego w pojazdach komunikacji miejskiej w Elblągu, z pewnością wpłynie na poprawę bezpieczeństwa pasażerów.

Ponadto System EKM (dokładniej - podsystem pozycjonowania pojazdów) daje możliwość włączenia pojazdów komunikacji miejskiej w system inteligentnej sygnalizacji świetlnej, dzięki której pojazdy komunikacji miejskiej mogłyby poruszać w tzw. „zielonej fali”.

 

Schemat Systemu Elbląskiej Karty Miejskiej